كد مطلب: 21294
14 شهریور 1394 ساعت 17:04

بررسی «فرهنگ انقلاب اسلامی» در مقیاس های منطقه­ ای و جهانی

یادداشتی از دكتر عبدالحسین كلانتری، مدیر گروه مطالعات فرهنگ انقلاب اسلامی

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، هم اكنون در پژوهشكده فرهنگ و هنر اسلامی چند گروه علمی به صورت همزمان، در راستای پیشبرد اهداف پژوهشی این پژوهشكده، فعال هستند. گروه های مذكور عبارتند از گروه حكمت هنر، بازخوانی اندیشه معاصر، سیاستگذاری فرهنگی، مطالعات فرهنگ انقلاب و تاریخ هنر انقلاب.

در ادامه، یادداشتی می خوانید از دكتر عبدالحسین كلانتری، مدیر گروه مطالعات فرهنگ انقلاب اسلامی، درباره اهداف تأسیس و فعالیتهای پژوهشی این گروه. او اكنون در دانشگاه تهران به عنوان مدیر گروه جامعه شناسی مشغول به فعالیت است.

.............


ارتباط میان انقلاب اسلامی و فرهنگ ارتباطی وثیق و ماهوی­ست. تا آنجا كه هر گونه تلاش نظری در راستای فهم انقلاب اسلامی بدون عطف توجه به بنیانها و پیامدهای فرهنگی ابتر است و هرگونه تحلیل از فرهنگ پساانقلابی و تحولات آن بدون درنظر گرفتن ماهیت انقلاب اسلامی ناتمام. دقیقاً به همین علت است كه بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام (ره)، در بحثهایی كلیدی نظیر «بازتولید انقلاب»، «صدور انقلاب» و ... بر محور فرهنگ تاكید دارند و در مقابل، مخالفان انقلاب اسلامی نیز عمده تلاش خود را در عرصه فرهنگی مصروف كرده و از جدیدترین و پیچیده ترین ابزارها و مكانیسمها برای «تهاجم و شبیخون فرهنگی» استفاده كرده اند تا به زعم خویش آن را استحاله نمایند. و دقیقاً به همین علت، نیز رهبر معظم انقلاب، علی رغم وجود مشكلات اقتصادی و سیاسی در كشور، كماكان بحث فرهنگی را دارای اولویت دانسته و با بیانهای مختلف آن را گوشزد نمودند. این تاكید تا بدانجاست كه ایشان نه تنها نگران هستند كه مبادا مسائل سیاسی و اقتصادی بر اهمیت مسائل فرهنگی سایه اندازد، كه نیز راه حل بسیاری از مسائل موجود در عرصه های سیاسی و اقتصادی را فرهنگی میدانند و بر مضامینی نظیر «فرهنگ جهادی»، «مقاومت»، «وجدان كاری»، «جهاد علمی»، «وحدت كلمه»، «استكبارستیزی» و ... تاكید دارند. بر این اساس، «پژوهشگاه فرهنگ و هنر حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی» گروهی مطالعاتی با عنوان «گروه مطالعات فرهنگ انقلاب اسلامی» را راه­اندازی نموده است. هدف اصلی و كلان «گروه»، مطالعه چندرشته ای و بین رشته ای فرهنگ انقلاب اسلامی به منظور دستیابی به فهمی (توصیف و تبیینی) نظری از چیستی و پویایی­های آن در نسبت با سایر وجوه و جنبه­های كلیدی در عصر حاضر است. به این منظور برخی از اهداف جزئی به شرح ذیل استخراج شده اند كه خود می توانند مبنای یك یا چند پروژه پژوهشی باشند:

-  فهم نظری «فرهنگ انقلاب اسلامی» و پویایی­های آن

- فهم نظری منطق تحولات فرهنگ انقلاب اسلامی

-  شناسایی مولفه ها و شاخصه های فرهنگی انقلاب اسلامی

-  استخراج فلسفه فرهنگ انقلاب اسلامی

-  تحلیل تاثیرات فرهنگ انقلاب اسلامی بر فضای فرهنگی منطقه­ای و جهانی

-  فهم تحولات كلان فرهنگی در جهان اسلام

-  فهم بنیانهای فرهنگی انقلاب اسلامی

-  فهم تحولات كلان فرهنگی در ایران

-  بررسی نسبت فرهنگ انقلاب اسلامی و تمدن نوین اسلامی

-  تحلیل نسبت فرهنگ انقلاب اسلامی و دنیای مدرن

-  بررسی و تحلیل سبك زندگی انقلابی

-  بررسی و تحلیل سبك زندگی جهادی

-  فرهنگ انقلاب اسلامی و زندگی روزمره

-  دفاع مقدس و فرهنگ انقلاب اسلامی

-  گمانه های نظری اینده فرهنگی انقلاب اسلامی

-  انقلاب اسلامی به مثابه هویت

-  تحولات انقلابی­گری (هویت انقلابی)

-  بررسی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی (جناح مومن فرهنگی)

-  بررسی ریزشها و رویشهای فرهنگی انقلاب اسلامی

-  مطالعه نقش هیاتها، مساجد و ... در تحولات فرهنگی انقلاب اسلامی

-  تحلیل آرایش نیروهای فرهنگی انقلاب اسلامی و بررسی تحولات آنها

-  بررسی نقش گروههای اجتماعی مختلف در تولید و بازتولید فرهنگ انقلاب اسلامی

-  مطالعه نقش زنان و مادران در تولید و بازتولید فرهنگ انقلاب اسلامی

این گروه در انجام مطالعات خود از منظر چندرشته­ای و بین رشته­ای استفاده می­كند. بر این اساس در این گروه از چشم­اندازهای مرسوم حوزه های مختلف علوم اجتماعی نظیر جامعه شناسی، مردم شناسی، انسانشناسی، ارتباطات، نشانه شناسی، تحلیل گفتمان و ... استفاده خواهد شد. با این حال، نظر به ریشه های تجددی عموم حوزه­های مذكور اولا سعی خواهد شد تا با احتیاط و به شیوه­ای انتقادی از آنها استفاده شود و ثانیاً در حد وسع در این مسیر بازآرایی بومی و حتی تولید علوم اجتماعی متناسب با اقتضائات انقلاب اسلامی صورت پذیرد.

این گروه به موضوع «فرهنگ انقلاب اسلامی» در تمامی ابعاد و مولفه­های ان كه زندگی فردی و حیات اجتماعی انسانها را معنادار می­سازد می پردازد. به عبارت دیگر، موضوع مطالعاتی این گروه تمامی مولفه­های فرهنگیست كه یا از انقلاب اسلامی متاثر شده اند (توسط آن حك شده اند) یا اینكه بر ان تاثیر گذاشته و ان را تولید و بازتولید كرده اند. همچنین این گروه «فرهنگ انقلاب اسلامی» را نه تنها در مقیاس های خردِ محلی و ملی كه نیز در مقیاس های منطقه­ای و جهانی نیز بررسی خواهد كرد.

انجام پروژه های پژوهشی، ترجمه كتاب و مقاله، تالیف كتاب و مقاله، برگزاری همایش و نشست علمی و مناظره، برگزاری دوره های آموزشی، نقد كتاب، حمایت از پایان نامه و ... از فعالیتهایی است كه در این گروه مد نظر قرار میدهیم و تاكنون پروژه های ذیل تعریف و سفارش داده شده است:

اقتصاد فرهنگ انقلاب اسلامی، فلسفه فرهنگ انقلاب اسلامی، تأثیرات فرهنگ انقلاب اسلامی در آسیای جنوب شرقی، تحلیل عقلانیت و انواع و تحولات ان در سینمای پس از انقلاب، تحلیل تفصیلی و چندرشته ای موسیقی، تحلیل پدیدارشناسانه شبكه های اجتماعی و ترجمه و تألیف رویكردهای انتقادی در حوزه مطالعات فرهنگ كه راهگشای فهم فرهنگ انقلاب اسلامی باشد.


نظر بگذارید

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی :
وب سایت:
* متن نظر: